Het komt geregeld voor: Je denkt een situatie te kennen, maar het blijkt net wat anders te gaan dan je dacht. Daardoor voer je bijvoorbeeld een handeling net verkeerd uit. Ongeveer 1 op de 6 van de ernstige arbeidsongevallen ontstaat in dit soort onvoorziene situaties. Dat blijkt uit analyse van de ruim 31.000 arbeidsongevallen in Storybuilder. In onvoorziene of onzekere situaties, vaak met hoge tijdsdruk, kan een resilience-aanpak nuttig zijn.

Waarom resilience

Wat betekent resilience

Resilience betekent weerbaarheid, wendbaarheid of veerkracht. Het is het vermogen om in onverwachte situaties en erna goed te kunnen blijven functioneren. Door de organisatie zo in te richten dat medewerkers snel en veerkrachtig kunnen optreden bij onvoorziene situaties, kunnen teams in bedrijven veilig blijven werken, ook in situaties waar dingen net anders gaan dan gedacht.

 

Waarom resilience?

In de klassieke manier van kijken naar veiligheid, schatten bedrijven risico’s in op basis van fouten en ongevallen uit het verleden. Maatregelen zijn meestal gericht op het beheersen van voorzienbare risico’s. Deze risico-inschattingen zijn echter nooit volledig; er is altijd variatie. Bijvoorbeeld in het weer, menselijk gedrag en de kwaliteit van grondstoffen. En soms vallen dingen onverwacht en op een ongelukkige manier samen.  

 

Resilience-spel

Het RIVM Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu ontwikkelde met hulp van de NVVK het Resilience-spel om veilig gedrag te trainen in onverwachte situaties. Het spel richt zich op de besluitvorming in praktijksituaties, waarbij sprake is van onzekerheden en  er valkuilen kunnen optreden. In het spel krijgen de deelnemers een casus voorgelegd waarin veerkrachtige besluitvorming nodig is. Door het spelen van een rollenspel nemen de deelnemers een besluit over de casus aan de hand van een 5-stappen proces. Hierbij is het doel om onzekerheid en tijdsdruk te verminderen. Tijdens het spel worden kaarten gebruikt die het gesprek tussen deelnemers ondersteunen. De kaarten bevatten kwaliteiten die bijdragen aan veerkracht, mentale valkuilen, en acties die onzekerheid kunnen verminderen. Uit een effectiviteitsmeting blijkt het spel positief bij te dragen aan het kennisniveau van veiligheidsprofessionals.  

 

Train de trainer

Om het spel op de juiste manier te spelen is goede begeleiding noodzakelijk. Veiligheidsprofessionals kunnen hiervoor een opleiding volgen. In samenwerking met Boertien Vergouwen Overduin (onderdeel van de NCOI-groep) ontwikkelde het RIVM een opleiding tot trainer voor het Resilience-spel.